KÜLTÜR VE TARİH GÜNDEMİ Sayı: 142 | 31 Ağustos 2026 | Özel Dosya
MAZİNİN BEKÇİSİ DİJİTAL ÇAĞDA: YEK’İN E-YAYIN VE ÇEVRİMİÇİ HİZMET ATILIMI
Asırlık kültürel mirasımızı günümüz teknolojisiyle buluşturan Türkiye Yazma Eserler Kurumu (YEK), e-kitap portalı ve devasa Yazma Eserler Veritabanı ile hem araştırmacıların hem de kültür meraklılarının ufkunu açıyor.
Kültür Servisi Özel Haberi
Tarihin tozlu raflarında kalmış, paha biçilemez değerdeki yazma ve nadir eserler, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın (YEK) modern arşivcilik anlayışıyla adeta yeniden can buluyor. Kurulduğu günden bu yana “Mazimizin Bekçisi” şiarıyla hareket eden kurum, yalnızca eserlerin fiziksel korunmasını sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda bu eşsiz mirası dijital dünyanın olanaklarıyla evrensel erişime açıyor.
Bilgiye ulaşımın hızlandığı günümüzde, YEK’in e-yayın politikaları dikkat çekiyor. 2012 yılından beri yayım faaliyetlerini sürdüren Kurum, yayımladığı prestijli eserleri, kurduğu özel e-Kitap Portalı üzerinden okuyucuyla buluşturuyor. Araştırmacılar, PDF formatındaki bu kaynaklara diledikleri yerden ulaşabiliyor. Bu dijital köprü, bilimin daha geniş kitlelere yayılmasında hayati bir rol üstleniyor.
Devasa Bir Hafıza: Veritabanı Kurumun en iddialı projelerinden biri olan Yazma Eserler Veritabanı, araştırmacılar için tam anlamıyla bir hazine niteliğinde. Süleymaniye Kütüphanesi’nin 240 bini aşkın dijital karesinden, Milli Kütüphane’nin ve Anadolu’daki pek çok kütüphanenin devasa arşivine kadar Türkiye’nin dört bir yanındaki yazma eser koleksiyonları tek çatı altında toplanmış durumda.
Sisteme sürekli yeni koleksiyonlar ekleniyor. Son dönemde İstanbul Türbeleri Yazma Eser Koleksiyonu, Prof. Dr. Fuat Sezgin Bilimler Tarihi Kütüphanesi ve Hacı Bektâş-ı Velî Dergâhı gibi özel koleksiyonlar dijital ortamda erişime açıldı. Kullanıcılar eserler arasında kolaylıkla tarama yapabiliyor.
“YEK, sadece bir kütüphane veya arşiv değil; aynı zamanda e-sözlükler, dijital portallar ve restorasyon klinikleri ile geçmişi geleceğe bağlayan dev bir laboratuvardır.”
E-Sözlük Uygulamaları Dil tarihimizin mihenk taşları olan klasik sözlükler de dijitalleşmeden payını aldı. Kâmûsu’l-Muhît ve Vankulu Lügati gibi anıtsal eserler, e-sözlük platformu sayesinde dijital araştırmacıların kullanımına sunuldu. Bu platform, filoloji ve tarih alanındaki çalışmalara hız katıyor.
Kitap Şifahanesi ve Sergiler YEK’in hizmetleri sanal âlemle sınırlı değil. Kurum bünyesindeki Kitap Şifahanesi ve Arşiv Dairesi Başkanlığı, zamanın tahribatına uğramış nadide eserleri son teknoloji donanımlarla tedavi ediyor.
Kültürel tanıtıma büyük önem veren YEK, “Gökküre: Değişimler Çağı Şafağında Osmanlılar’da Matematik Bilimleri”, “Germiyanoğulları” ve “Mazimizin Bekçisi A. Süheyl Ünver” gibi vizyoner sergilerle eserleri sanatseverlerle buluşturmaktadır.
Geleceğe Miras Bırakın Elinizde bulunan kültürel mirasımız olan yazma ve nadir eserler, gelecek kuşaklara aktarılmak üzere YEK tarafından satın alınmaktadır. Bilgi için kurumla doğrudan iletişime geçilebilmektedir